محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
48
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
همه دشمن دارى ، و واى بر كسى كه در پيشگاه خدا ، فقرا و مساكين ، دشمن او باشند و از او شكايت كنند . » « 1 » امام على عليه السّلام از جوانب برابرى و امكان و امتناع آن در برخى مجالها آگاهى داشت و والى را در مسايلى ملزم به برابرى با مردم مىكند كه مردم در آن موارد برابر هستند . همچنين به تشويق نيكوكار و مجازات خطاكار سفارش كرده ، مىگويد : « هرگز نيكوكار و بدكار در نظرت يكسان نباشند . » « 2 » و مأموران جمعآورى ماليات را به آسانگيرى با مردم دستور مىدهد و از فروش ضروريات زندگى آنها نهى مىكند . اين امر در قوانين مدرن نيز مورد توجه قرار گرفته است و از توقيف پوشاك و حقوق كارمندان جلوگيرى مىشود . امام عليه السّلام در آسانگيرى با مردم تا بدانجا مىرود كه مىفرمايد : « پس اگر مردم شكايت كردند ، از سنگينى ماليات ، يا آفتزدگى ، يا خشك شدن آب چشمهها ، يا كمى باران ، يا خراب شدن زمين در سيلابها ، يا خشكسالى ، در گرفتن ماليات به ميزانى تخفيف ده تا امورشان سامان گيرد ، و هرگز تخفيف دادن در خراج تو را نگران نسازد . زيرا آن ، اندوختهاى است كه در آبادانى شهرهاى تو ، و آراستن ولايتهاى تو نقش دارد ، و رعيت تو را مىستايند . » « 3 » نگاه دورانديشانه
--> ( 1 ) . « تفضّلا بالإمارة عليهم فإنّهم الإخوان في الدّين و الأعوان على استخراج الحقوق . . . إنّا موفّوك حقّك فوفّهم حقوقهم و إلّا فإنّك من أكثر النّاس خصوما يوم القيامة و بؤسا لمن خصمه عند اللّه الفقراء و المساكين » نهجالبلاغه : نامه 26 . ( 2 ) . « لا يكوننّ المحسن و المسيء عندك بمنزلة سواء » نهجالبلاغه : نامه 53 . ( 3 ) . « فإن شكوا ثقلا أو علّة أو انقطاع شرب أو بالّة أو إحالة أرض اغتمرها غرق أو أجحف بها عطش خفّفت عنهم بما ترجو أن يصلح به أمرهم ، و لا يثقلنّ عليك شيء خفّفت به المئونة عنهم فإنّه ذخر يعودون به عليك في عمارة بلادك و تزيين ولايتك مع استجلابك حسن ثنائهم » نهجالبلاغه : نامه 53 .